Wywiad z weterynarzem - 15.05.2010

Awatar użytkownika
Poziomka
Moderator
Posty: 700
Rejestracja: 11 wrz 2017, 10:14
Imię usera: Justyna
Skąd: Kraków
Imiona koszy: brak
Kosze za TM: Klopsik, Nino, Zozol, Fajka, Duduś, Bazyli, Śliwka, Muniek, Gundek, Linus, Jorge, Stigi, Tedkosław

Wywiad z weterynarzem - 15.05.2010

Post autor: Poziomka » 18 wrz 2017, 20:09

FAKTY I MITY KOSZOWEGO LECZENIA I DIAGNOZOWANIA
Wywiad z lek. wet. Przemysławem Baranem z krakowskiej Przychodni Weterynaryjnej Salamandra przeprowadzony w dniu 15.05.2010

OGÓLNE PYTANIA DOTYCZĄCE KOSZATNICZEK I LECZENIA

1. Czy występują jakieś choroby specyficzne tylko dla koszy?
2. Jakie choroby/ problemy występują u koszatniczek najczęściej?

- Zapalenie jamy ustnej, które może być wynikiem infekcji wirusowej, infekcji bakteryjnej lub problemem stomatologicznym – objawy to min zajady, strupki w kącikach pyszczka
- Problemy stomatologiczne – głównie przerost trzonowców jak również problemy z siekaczami, głównie wynikające z wady zgryzu
- Infekcje dróg oddechowych - zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc – szczególnie niebezpieczne, kiedy jest wynikiem nieleczonej infekcji górnych dróg oddechowych

3. Jakie są możliwości diagnozowania/leczenia koszatniczek – jakie występują trudności diagnostyczne (także: najczęstsze "przeoczenia" wetów w diagnozowaniu koszy)?
Generalnie bardzo trudne jest leczenie koszatniczek, podobnie jak innych małych gryzoni, tak ze względu na ich specyfikę (np. inne dawkowanie leków), jak i wielkość zwierzątka. Trudna jest szczególnie zaawansowana diagnostyka – wykonanie dobrego zdjęcia RTG, zrobienie USG (wymagające odpowiedniej głowicy) itp. Jest także wiele leków, których nie stosuje się w leczeniu gryzoni, choć sprawdzają się one bardzo dobrze w leczeniu innych zwierząt.

4. Dlaczego jest tak mało weterynarzy-specjalistów znających się na problemach koszatniczek?
Na polskich uczelniach nie ma specjalizacji „zwierzęta egzotyczne”. Konieczne są zatem studia zagraniczne np. na Uniwersytecie w Luksemburgu. Na Uniwersytecie w Brnie jest bardzo dobry specjalista od koszatniczek – dr Vladimir Jekl, który od lat specjalizuje się w Octodon degus. (Avian and Exotic Animal Clinic, Faculty of Veterinary Medicine, University of Veterinary and Pharmaceutical Sciences, Brno, Czech Republic; e-mail: jeklv@vfu.cz)

5. W czasie leczenia koszatniczki przez weterynarza, który nie jest specjalistą, na co należy mu szczególnie zwracać uwagę, co zasugerować, podpowiedzieć?
Najważniejsza jest informacja o podatności na cukrzycę, oraz dużej częstości występowania problemów zębowych.

6. Czy stosowne są okresowe przeglądy weterynaryjne?
Tak, najlepiej co ½ roku. Przegląd stomatologiczny i badanie jamy brzusznej w poszukiwaniu guzów itp.

7. Jaki jest poziom "świadomości" właścicieli koszatniczek? Czy są pomocni w leczeniu koszatniczek, wykazują się wiedzą, reagują właściwie?
Wiedza właścicieli jest najczęściej ograniczona do źródeł internetowych, zatem zależy od jakości źródła.
Często właściciele nie wiedzą o posiadaniu przez koszatniczkę zębów trzonowych (sądzą oni, że siekacze stanowią całość uzębienia). Istnieje także wiele mitów związanych np. z zaćmą u koszatniczek i jej nierozerwalnemu związkowi z cukrzycą. Właściciele posiadają także często nieprawdziwe informacje na temat potencjalnej długości życia koszatniczki (10-12 lat). Ważne jest uświadomienie, że 6-letnie zwierze jest już stare. Pożądana jest ulotka informacyjna.

Przychodząc do weterynarza, właściciel musi wiedzieć jakie problemy ma zwierzątko. Wywiad z właścicielem jest w przypadku małych zwierząt podstawą dobrego diagnozowania. Niezbędne są informacje na temat kału (ilości i jakości), apetytu, zachowania, ewentualnych wypadków i innych zdarzeń, zmian w otoczeniu zwierzątka itp.

8. Czy jest możliwość zarażenia sie kosza od człowieka i vice versa?
Tak, jest. Najczęściej od człowieka kosze mogą się zarazić infekcją bakteryjną (zwykle pojawia się ona po tygodniu od rozpoczęcia choroby człowieka). W okresie własnej choroby należy zatem unikać kontaktu ze zwierzęciem – nie całować go, nie kichać i nie kaszleć w jego bliskości, nie dopuszczać do kontaktu z brudnymi chusteczkami itp. Można podawać profilaktycznie Wit.C.
Chorobami grzybiczymi można się zarazić w obie strony – szczególnie w przypadku infekcji skórnych. Trudniej przekazywalne są choroby pochodzenia wirusowego.

PYTANIA SZCZEGÓŁOWE DOTYCZĄCE KONKRETNYCH SCHORZEŃ I LEKÓW

9. W przypadku zagrożenia życia koszatniczki często przez weterynarzy podawana jest glukoza – czy powinno się ją podawać, czy nie?
Generalnie zawsze gorsze jest niedocukrzenie niż przecukrzenie. W przypadku zagrożenia życia i bardzo dużego osłabienia zwierzęcia podanie glukozy jest często wręcz niezbędne.
Nie powinna jednak być stosowana długofalowo – np. w płynoterapii.

10. Narkoza – fakty i mity – jaka, jak bardzo faktycznie jest niebezpieczna?
Narkoza jest zawsze ryzykowna u tak małych zwierzątek. Najbezpieczniejsza, głównie ze względu na szybkie wybudzenie i brak komplikacji jest narkoza wziewna. Bardzo trudna jest intubacja – w Klinice Arka usypia się małych pacjentów w specjalnych, szczelnych „kapturkach”, z doprowadzonym tlenem.
Są jednak zabiegi, szczególnie bardziej skomplikowane chirurgiczne, przy których konieczna jest narkoza iniekcyjna, która usypia głębiej i nie ma ryzyka wybudzenia się w trakcie operacji.

11. Delikatne sposoby samodzielnego sprawdzania potencjalnej ciąży samic. Czy to możliwe?
Samodzielnie jest to bardzo trudne. Często nawet doświadczeni hodowcy przychodzą z tym do weterynarza. Można obserwować zmiany w zachowaniu samiczki, ale „wyczuć” płody jest bardzo trudno.

12. Przypadek przewlekłej choroby i trudności z jedzeniem – problem odwodnienia, elektrolity, co najlepiej podawać do jedzenia (dieta, dokarmianie), do czego może doprowadzić taka długotrwała uboga dieta
Przy długotrwałym leczeniu i ubogiej diecie, konieczne będą elektrolity, aminokwasy (np. Duphalyte), płyny fizjologiczne (nawet z glukozą) a także witamina C i witaminy z grupy B.
Przy długotrwałej ubogiej diecie konieczna jest konsultacja weterynaryjna.

Duphalyte jest preparatem do iniekcji zawierającym elektrolity, witaminy, aminokwasy i dekstrozę. Jest to izotoniczny roztwór nawadniający, przeznaczony do stosowania parenteralnego u zwierząt w sytuacji, gdy zaburzone jest pobieranie wody i karmy.

13. Niejedzenie jako objaw chorobowy - jak rozsądzić czym jest brak apetytu w danej sytuacji (czy możliwe są jakieś sugestie?)
Pierwsza sugestia to problemy zębowe lub stan zapalny jamy ustnej.

14. Wygryzanie sierści na łapkach –przyczyna, czy da się zapobiegać?
Tło generalnie psychogenne, ale przyczyna może być zewnętrzna - irytacja, często objaw bolesności na tle problemów z zębami.
Jeżeli kosz robi to z nerwów można zaaplikować na łapki preparat antyagresyjny Pig PAX (stosowany u świń), o wyjątkowo nieprzyjemnym smaku i zapachu. Może być on też stosowany przeciwko „graniu” na prętach klatek.

15. Cukrzyca – czy naprawdę taka niebezpieczna i częsta, czy może niediagnozowana?

Cukrzyca jest częsta u koszy, ale poziom cukru jest sprawdzany najczęściej w ciężkich przypadkach (stany zaawansowanej choroby). Nieleczona cukrzyca prowadzi do stopniowej niewydolności narządów np. wątroby, nerek – objawem jest wzmożone picie i sikanie, i ostatecznie do śmierci zwierzątka.
Praktycznie jedyne leczenie to odpowiednia dieta, podawanie insuliny jest bardzo trudne (kwestia ustalenia właściwej dawki przy danym poziomie cukru).
Sprawdzanie poziomu cukru, najlepiej glukometrem – właściwy poziom 7-9.8 mmol / litr (126 –176 mg%)

Cukrzyca - choroba metaboliczna powodująca podwyższony poziom glukozy we krwi. Przyczynami choroby mogą być między innymi zapalenia trzustki, uszkodzenia wątroby, nadczynność przysadki. Objawami chorobowymi są:
 polidypsja czyli wzmożone pragnienie
 poliuria czyli częste oddawanie moczu
 polifagia czyli wzrost apetytu
 spadek masy mięśniowej
Stan zwierzęcia jest zazwyczaj dobry, nic go nie boli. Częściej niż zwykle występują infekcje skórne, następuje spadek odporności. Z czasem dochodzi do uszkodzenia wątroby, nerek, zmian w soczewkach oczu (zaćma).


16. Zaćma – czy zawsze łącznie z cukrzycą, czy może być na tle genetycznym?
Zaćma (zmętnienie soczewki) – jako wynik uszkodzenia soczewki oka – może być spowodowana przez różne czynniki np. uszkodzenie mechaniczne, długotrwałą infekcję oka, wady genetyczne a także w wyniku cukrzycy, nie jest ona jednak najczęstszą przyczyną. Zaćma częsta jest również u osobników starszych.
Operacja nie jest możliwa ze względu na niewielkie rozmiary oka koszatniczki i brak sprzętu odpowiednich rozmiarów.

Problem dziwnej „znikającej zaćmy”. Była na jednym, najpierw mała, szara plamka, potem na całym oku, nagle przeskoczyła na drugie i po kilku dniach zniknęła na zawsze. Kilka razy był już na forum taki przypadek, ale jeszcze nikt tego dokładnie nie zdiagnozował. Co to może być? Czy to możliwe przy cukrzycy, czy raczej przy jakiś guzach mózgu, wadach genetycznych?

Zaćma jest nieodwracalna. Jeżeli doszło do zmętnienia soczewki nie ma możliwości cofnięcia tego procesu. Najprawdopodobniej to nie była więc „zaćma” tylko dające podobne objawy zapalenie oka (infekcja) lub uszkodzenie mechaniczne części oka np. rogówki.

Zaćma (katarakta, łac. cataracta) – choroba oczu prowadząca do zmętnienia soczewki.
Zaćma nabyta (łac. cataracta acquisita), którą w zależności od stopnia zaawansowania dzielimy na:
• zaćma początkowa (cataracta incipiens) - występuje zmętnienie na obwodzie soczewki
• zaćma zaawansowana (cataracta provecta) - zamglenie obejmuje całą soczewkę powodując upośledzenie wzroku
• zaćma niedojrzała (cataracta immatura lub praematura) - zamglenie powoduje ślepotę
• zaćma dojrzała (cataracta matura) - występuje całkowite zamglenie soczewki
• zaćma pęczniejąca (cataracta intumescens) - soczewka chłonie wodę i dlatego pęcznieje
• zaćma przejrzała (cataracta hypermatura) - włókna soczewki ulegają stopniowemu upłynnianiu, powodując przesunięcie się jądra soczewki w dół. Upłynnione masy soczewki mogą jednak spowodować zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego (łac.Irydocyclitis phacolytica) lub zapalenie wszystkich tkanek wewnątrz oka (łac.endophtalmitis), które może spowodować nieodwracalną ślepotę.
Podział ze względu na przyczynę
• zaćma starcza (cataracta senilis)
• zaćma następowa (cataracta consecutica) w tym:
o zaćma cukrzycowa (cataracta diabetica)
• zaćma pourazowa (cataracta traumatica), która pojawia się po urazach tępych lub penetrujących do gałki ocznej.
• zaćma powikłana (cataracta complicata) - zaćma występująca jako powikłanie innych przewlekłych chorób oczu


17. Padaczka – czy występuje w ogóle u koszy? Jakie będą objawy? Co robić?
18. Czy częste są problemy neurologiczne? Czy da się wtedy coś zrobić?

Padaczkowe objawy (drgawki, utrata przytomności, drżenie kończyn) mogą mieć różne podłoże. Jeżeli ich przyczyna pochodzi z centralnego układu nerwowego to leczenie będzie bardzo trudne, tak ze względu na możliwości diagnozowania (tomografia tylko zagranicą, choć w Polsce tez są tomografy ale nie wiadomo czy ktokolwiek podjąłby się takiej diagnostyki) jak i z uwagi na konieczność stosowania leków neurologicznych.
Natomiast jeżeli drgawki wywołane będą przyczynami narządowymi jest bardziej możliwe.
Inne przyczyny drgawek to:
• Choroby wątroby, zatrucie, silne zarobaczenie, zbyt niski poziom cukru, choroby nerek, niedotlenienie, choroby zakaźne, gorączka i udar cieplny

19. Jakie są metody leczenia skórnej autoagresji i diagnozowania tej choroby? Jakie są w ogóle szanse na wyleczenie? Bo pewnie Gapa nie jest jedynym takim przypadkiem, tylko wiec nie potrafią tego rzadkiego schorzenia rozpoznać - leczą niepotrzebnie zwierzaka na grzybicę lub na inną infekcję...
Doktor Baran nie miał takiego przypadku, ale generalnie choroby autoimmunologiczne są jednymi z najtrudniejszych chorób do leczenia. Leczenie na ogół trwa do końca życia. Leki sterydowe stosowane przy autoagresjach skórnych przy długotrwałym stosowaniu mogą wywoływać cukrzycę.

20. Problemy z zębami - czyli "malokluzja" i inne problemy – przerost siekaczy i trzonowców
Kłopoty z zębami to najczęstsze problemy koszatniczek. Objawem, poza niejedzeniem może być zgrzytanie zębami, szczękanie, „pykanie” nosem. Przy przeroście korzeni wyraźnie można wyczuć zmiany w żuchwie. Przy znacznym przeroście korzeni („malokluzja”) może dojść do problemów z oczami (łzawienie), z uszami, nosem oraz problemów neurologicznych, prowadzących po jakimś czasie do śmierci zwierzątka.

21. W jakich przypadkach decydować sie na sekcję?
Szczególnie wtedy, gdy jest w domu więcej koszatniczek, a istnieje podejrzenie, że choroba miała charakter zakaźny i jest możliwość zarażenia innych osobników. Także wtedy, gdy przyczyna zgonu jest nieznana, a śmierć miała charakter nagły. Sekcja może jednak nic nie wykazać.

PYTANIA O NAGŁE PRZYPADKI I MOŻLIWOŚĆ LECZENIA W WARUNKACH DOMOWYCH

22. Postępowanie z koszami w sytuacjach nagłego zachorowania - na co zwrócić uwagę i co można zrobić przed dotarciem do weta.
W zależności od typu schorzenia odpowiedzi szczegółowe w pytaniach poniżej.


23. Co można doraźnie zrobić w przypadku zjedzenia przez kosza szkodliwej rośliny, nieznanej substancji? Podawać np. węgiel by związać toksyny?
W przypadku zatrucia można podać węgiel – nawet ¼ tabletki 2-3 razy dziennie.
Leczenie w zasadzie polega na podaniu płynów i leków wzmacniających. Nie ma możliwości wywołania wymiotów, płukanie żołądka w zasadzie także nie ma sensu, ze względu na szybkość trawienia koszatniczki.

24. Co można zrobić na wypadek ugryzienia kosza przez owada np. komara, pająka – kiedy występuje np. temperatura/widoczny wstrząs?
Gorączka – zimny okład; Witamina C, Wapno – Calcium – rozpuścić tabletkę i wcisnąć do 1cm. w strzykawce.

25. Wzdęty brzuszek/ zatwardzenie i rozwolnienie – jak można podleczyć w domowych warunkach?
Rozwolnienie – węgiel, Smecta, Nospa
Zatwardzenie – bez kupek maksymalnie dwa dni – potem niezbędna konsultacja weterynaryjna. Można także podać wywar z siemienia lnianego lub olej roślinny. Czasem dochodzi do atonii przewodu pokarmowego (zatrzymania pracy). Wtedy konieczna jest pomoc weterynaryjna.

Na kłopoty jelitowe dobre preparaty to DIARSANYL, FORMATAN
DIARSANYL® to zielono-brązowa pasta o kremowej konsystencji, chętnie przyjmowana przez zwierzęta ze względu na przyjemny zapach i smak. Substancje czynne zawarte w paście DIARSANYL pozwalają na utrzymywanie prawidłowych funkcji trawiennych, dzięki czemu preparat znajduje zastosowanie jako uzupełnienie terapii ostrych biegunek. Montmorillonit zawarty w paście Diarsanyl tworzy na podrażnionej śluzówce jelit warstwę ochronną oraz pomaga w odtworzeniu naturalnej warstwy śluzu. Montmorillonit wiąże toksyny, bakterie, wirusy i inne szkodliwe cząsteczki, uniemożliwiając ich wchłanianie. Obecne w preparacie elektrolity przyczyniają się do uzupełnienie niezbędnych jonów utraconych podczas biegunki. Dekstroza pełni rolę łatwo przyswajalnego źródła energii, bez obciążania organizmu. Łatwe i praktyczne dawkowanie smacznej pasty DIARSANYL ma także pozytywny wpływ na rezultaty terapii.

Formatan forte a 100 g - Taninowy preparat przeciwbiegunkowy Działanie:
 skutecznie i szybko hamuje biegunki
 ogranicza przenikanie wody do światła jelita dzięki działaniu ściągającemu
 tworzy cienką warstwę ochronną wyścielającą przewód pokarmowy
 hamuje rozwój patogennej flory bakteryjnej
 działa łagodząco na podrażnioną śluzówkę jelit
 hamuje krwawienie przez aglutynację czerwonych krwinek
 jest naturalnym antyutleniaczem


26. Przeziębienie (kichanie) – mity i fakty o witaminie C, czy inhalacje, co podawać jeszcze?
Leczenie przeziębienia w warunkach domowych można kontynuować do momentu, kiedy kosz je oraz nie ma wyraźnych problemów oddechowych (trudności z oddychaniem, „falowanie brzucha”);
Witamina C – Cebion lub Rutinoscorbin, Inhalacje

27. Antybiotyk – jakie probiotyki, osłony sugerować?
Przy stosowaniu antybiotyków u koszatniczek, szczególnie długotrwałym, często występują problemy z przewodem pokarmowym i jelitami. Konieczne jest wtedy odstawienie antybiotyku.
Najlepszym probiotykiem jest kał zdrowych zwierząt. Dobre preparaty to także Provita, Diarsanyl, Formatan. Diarsanyl i Formatan nie są probiotykiem ale usprawniają wchłanianie w przewodzie pokarmowym i oslaniają go)

28. Leki z domowej apteki
• Wit.C - Rutinoscorbin (1/8 tabletki), Cebion (2-3 kreseczki strzykaweczka do pyszczka) – przy kichaniu, przeziębieniach, także profilaktycznie
• Neospazmina (lub inne leki uspokajające) – sprawdzić dawkowanie (teoretycznie można podawac 2-3 x dziennie tak po 0.1-0.15 ml.)
• No-spa - około 1/10 tabletki (działanie rozkurczowe – przy zatwardzeniach)
• Smecta ok. 1/10 saszetki/dzień (przy rowolnieniach)
• Atecortin – przy infekcjach uszu
• Hydrocortison – przy niegojących się odciskach np. na stopach
• Na twarde odciski i stwardniałą skórę na stopach: maść z Wit.A, Detreomecyna (maść z antybiotykiem), maść propolisowa

ODPOWIEDZ

Wróć do „Choroby i leczenie”